... آیین شایین ... ayinshayin ...
مقالات، یادداشتها و مصاحبه های چاپ شده ... محمدعلی ارجمندی ... در نشریات آذربایجان

«سازمان محلی زنان روستای گمیچی»

سازمان زنان روستای گمیچی اورمیه

تشکیل و تداوم فعالیت های سازمان محلی زنان روستای گمیچی اورمیه با بیش از 60 عضو فعال نمونه ای بارز از فعالیت های مثمرثمر جامعه زنان روستایی آذربایجان است که نظیر آن را کمتر می توان سراغ گرفت.

ـ تاسیس دو صندوق  جداگانه زیر نظر سازمانهای محلی «گمیچی» و «شور دنیز»

ـ اشتغالزایی و حمایت از قشر آسیب پذیر جامعه زنان

ـ کمک هزینه تحصیلی برای  دانشجویان دختر

ـ فعالیت های زیست محیطی

ـ شرکت در جشنواره های ملی و محلی

ـ جلسات هم اندیشی و اشتراک در مدیریت طرحهای روستایی از اهم فعالیت های زنان روستای گمیچی است که به نوبه خود علاقه برخی از مسئولان اجرایی را نیز جلب کرده است.

معصومه ابتکار معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان محیط زیست ایران از جمله مسئولینی است که در سفر به اورمیه از نزدیک با جامعه زنان روستای گمیچی دیدار و ابراز خرسندی کرده است.

هر چند که بر خلاف وعده های داده شده از ...


آردی... ادامه مطلب...
[ دوشنبه بیست و هشتم تیر ۱۳۹۵ ] [ 23:48 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

آیین شایین ـ 35

یاغما یاغیش!

محمدعلی ارجمندی

یاغما یاغیش یاغما یاغیش من گؤروشه تلسیرم! آخشام چاغی آرغین – یورغون ایشدن چیخیب بالانوشون یام – یاشیل گؤرونتولو سانکی دارما – دارغین یولونو اورمویا دؤنرکن, رشیدین یاغما یاغیش ماهنی سی ایله هاوالانیب بیر چوخ ذووق آلیرام. ماشینین دنده سینی اوچ دن دؤرده آرتیریب ایلدیریم شاخیب یاغیش یاغدیقجا دئیه سن رشید بهبوداوودا هوسلنیب سسینی آرتیریر. آرا ـ سیرا منده رشید قوشولوب دئییرم: گؤی چمنده یار گؤزله یر ...  سئوگیلیمی ایسلاتما گل ... سئوگیلیمی ایسلاتما گل ...

دا دئین یوخدور بو بویدا اورمو گولو سوسوزلوقدان هارای چکیب یاندیقدا نه قوشولوب سان رشیده یاغما یاغیش سئوگیلیمی ایسلاتما دئییرسن لاب بئله ایسلانسا نه اولاجاق کی. داهاجا اصلی گؤزل یاغیش آلتیندا اوزه چیخار. قاشلارینی یولموش بورونلارین یونتامیش ساختا گؤزللر نه یارار کی. گؤزل گرک ساچین هؤره، یاغیش آلتدا دوروب هؤره! اونا گؤره ده دومه نی باسیب سئفحلمه رشید دئییرم. رشید ده بونو باشا دوشوب بو سفر کؤوره لرک سسینی باشینا آتیب اوخویور: کوچه لره سو سپمیشم, یار گلنده توز اولماسین ـ یار گلنده توز اولماسین – سین – سین ...


آردی... ادامه مطلب...
[ دوشنبه ششم اردیبهشت ۱۳۹۵ ] [ 22:26 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

ايران ما و ايران شما

 

«محمدعلی ارجمندی»

آنها ناسيوناليست هستند و ايران را دوست دارند كه اين امر مباركي است. اما درك درستي از ايران ندارند. آنها ايران را مترادف با قوم و فرهنگ و زبان فارس مي بينند و لا غير. اما ما ايران را با تمام اقوام و فرهنگها و زبانهايش دوست داريم.

اين سنگ بناي اختلاف هويت طلبان اقوام ايراني با شوونيست هاي ايراني است  آنها بواسطه باورهاي نادرست كه توسط بزرگان مفكوره شوونيستي ايران از قبيل ادوارد لورنس، ریچارد فری، محمود افشار، شیخ الاسلامی، مشکور،  فروغي، ورجاوند و ...  ديكته شده است اقوام ايراني بالاخص تركان آذربايجان را بواسطه جمعيت قابل توجه، تاريخ و فعاليت هاي مدني شان بزرگتريت تهديد براي ايران قلمداد مي كنند و چاره كار را در انكار تمام و كامل حقوق جامعه آذربايجاني و صد البته آسيمیلاسيون آذربايجانيها مي دانند.

انكار هويت يك ملت كه زبان بارزترين نمود آن محسوب مي شود كليد واژه محفل هاي شوونيستي است كه آشكارا و پنهان آن را دنبال مي كنند. و در رسيدن به اين مهم از هيچ كوششي دريغ نمي كنند.

پان فارسها و شاگردان مكتب پان آذري كه ثمره سالها فعاليت و صرف هزينه هاي كلان احزاب فراماسوني و مورخين تاريخ ساز يهودي نظير محمدعلي فروغي هستند هميشه ايام و  به اقتضاي زمان در قالب دولتها و احزاب فعاليت داشته اند. در طول همه اين سالها بعد انقلاب مشروطيت تا به امروز  شاگردان آسيميله شده مكتب پان آذري بيشترين بداخلاقي و نفرت پراكني را نسبت به تاريخ فرهنگ و هويت جامعه تركان آذربايجاني با شناسه من خودم يك آذري، تبريزي، اورميه اي و ...  هستم را ابراز داشته اند.

مانقورت هاي بزك شده چنگيز آيتماتوف كه هنوز در سوگ يزدگرد سوم دستمال ابريشمي به دست گرفته و فرياد واايرانا سرداده و از فتح اسلامي سرخورده هستند به اقتضاي زمان غلام ترك و شيعه معتقد شده و فرياد  برمي آورند كه: ملا محمد فضولي شاعر سني مذهب را نبايستي تكريم كرد! فضولي را چه به آذربايجان و هويت آذربايجاني ...


آردی... ادامه مطلب...
[ سه شنبه سیزدهم بهمن ۱۳۹۴ ] [ 20:53 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

آیین شایین 34

ماسقامئد قارپیز!

محمدعلی ارجمندی – آنا وطن درگیسی، سایی 39 ، 94/10/10

گونو بو گون بویا ـ باشا چاتینجا یادیما گلمیر بیرجه دفعه  ده اولموش اولسا آرزی شیرین گؤیلو خوش چیلله قارپیزی یئییب قارپیز ساتانلارین آتاسی رحمته  دئمه یم. ظالیم اوغلو ظالیملرین هامیسی آدام شوناس دیر. اوزاقدان سای قویوب باخیرلار بیریسی نابلد اولدوقدا کسیلمه میش کال قارپیزلاردان قولتوغونا وئریب یولا سالیرلار.

سنده دئییرسن چکیل اویانا قارپیز آلمیشام. قارپیزدا نه قارپیز؛ اصیل ماکی ـ شیبلو قارپیزی! یانی پیجاغی ووروبسان هورمون گوجونه شیشمیش قارپیز ائله خیرچیلداییر دئیه سن آغزیندا بیسکویت دیشله ییرسن. آما بیر دیلیم کسیب بوشقابا قویدوقدا گؤزلرینی یوموب صدق اورکدن دئییرسن: پَح آتایان لعنت قارپیز ساتان، یاخچی ائله یئکه لیغی وار یوخسا سو دادی وئریر!

اوزون گئجه نی قوناقلار یانیندا زای اولوب الین آغزیندان اوزولدوغو زامان قارپیز رنگلی سیاستلردن سؤز آچیب دانیشدیقدان  ساوای داها الیندن نه گلر کی. قدیم آداملار دئمیشکن سؤزو سن آت یئره صاحابی گؤتورر.

دوز دئمیشلر هه یه سین  یئتریدیکده دونیا گؤرموش آغ ساققاللاردان بیری نطقه باشلاییر: قادان آلیم آیین شایین، قارپیز ساتانلار سنین قولتوغونا بو بویدا یئکه قارپیز وئرن کیمی یئری گلدیکده بؤیوک دولتلرده بیزیم دولتلرین قولتوغونا قارپیز وئریب  اهمال یئری دوشمه سین دئییرلر! اینتاهاسی سن  وطنپرور اولدوغون اوچون ماکی ـ شیبلو قارپیزلاریندان قولتوغونا آلیب گتیریرسن سانکی  بیزیم دولت و قونشو دولتلر داها یئکه قارپیز  خوشلادیقلاری اوچون بیری روس قارپیزی آلیب شیشله نیر، بیریسی آمریکا قارپیزی و او بیری لرده فرانسه انگلیس قارپیزی ...


آردی... ادامه مطلب...
[ پنجشنبه دهم دی ۱۳۹۴ ] [ 21:57 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

21 آذر، چراغ راه زنان آذربایجان

«محمدعلی ارجمندی»

اگر تشکیل انجمن های ایالتی و ولایتی را بزرگترین ثمره انقلاب مشروطیت بدانیم. برچیده شدن رسمی این نهادهای مستقل و مدنی توسط رضاخان به بهانه یکپارچگی ملی تیشه بر ریشه نهال آزادی بود. با در نظر گرفتن این مهم و حوادث سالهای واپسین جنگ جهانی دوم و تغیرات گسترده در نظام  سیاسی جهان؛ نسیم آزادی باز از جانب آذربایجان وزیدن می گیرد. دموکراتهای آذربایجان و در صدر آنها سید جعفر پیشه وری مبارز راه آزادی و ژورنالیست آتشین بیان آژیر و حقیقت با رد اعتبار نامه اش در مجلس چهاردهم بر حق تعین سرنوشت مردم آذربایجان توسط خود مردم آذربایجان پافشاری می کند.

پیشه وری با همراهی دموکراتهای سرشناس بیانیه معروف «12 شهریور تبریز» را منتشر می کند که از مهمترین مفاد آن می توان:

تشکیل انجمن های ایالتی و ولایتی آذربایجان

تدریس زبان مادری در مدارس آذربایجان

واقعی شدن تعداد نمایندگان آذربایجان در مجلس ملی ایران به مانند دوره قاجار

تخصیص 75 درصد از درآمد ایالت آذربایجان برای صرف در خو.د آذربایجان

تقسیم اراضی

و لزوم به رسمیت شناخته شدن حق رای زنان در آذربایجان اشاره کرد.

هفتمین ماده از مرامنامه دموکراتها مصوبه 10/07/1324 به این شرح است: بدون هیچ تبعیضی می بایست حق انتخاب تمایندگان مجلس ملی آذربایجان برای کلیه زنان و مردانی که به سن 20 سال رسیده اند  و همچنین حق انتخاب شدن برای زنان و مردان 27 تا 80 ساله باید فراهم شود «ص 117 قیزیل صحیفه لر  1946 – 1324 » بعد تشکیل مجلس ملی نیز در تبصره ماده 8 از مصوبه نمره 14 این چنین آمده است:  در انتخابات انجمن ها تمامی زنان و مردانی که به سن 20 سالگی رسیده اند حق رای و انتخاب شدن را دارند.

با به سرانجام رسیدن مبارزات مردم آذربایجان در 21  آذرماه سال 1324 به این مفاد جامه عمل پوشانده می شود. قوانینی که نظیر آن را در جوامع شرق سخت بتوان سراغ گرفت. زنان آذربایجانی برای اولین بار در تاریخ ایران صاحب حق رای می شوند که مثل  آن را سالها بعد محمدرضا شاه پهلوی با الهام از حکومت یکساله دموکراتهای آذربایجان با نام انقلاب سفید برای جامعه زنانان ایران قائل .....


آردی... ادامه مطلب...
[ شنبه بیست و یکم آذر ۱۳۹۴ ] [ 14:40 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

آیین شایین 33

میلچک!

محمدعلی ارجمندی – آنا وطن درگیسی – سایی 38 – آبان 1394

منجه، تانری نین یاراتدیغی اَن محبتلی بؤیجوکلردن بیری میلچک دیر، ظالیمین بالاسی یای اولا یوخسا قیش آدام دان اَل چکمز!

گاه آیاغینا قونوب دیشله یه جک گاه قولون اوسته چپیک چالیب جلمان گئده جک، هله بیله سینه اوز وئریب چکیل اویانا دئمه سن اوتانماز ـ اوتانماز گلیب دوداقلاریندان بیر اؤپوجوک ده آلاجاق.

یای یین ایستی سینه قودوروب پاییزین سویوغونا سوزالان میلچک لر سؤزون اصیل معناسیندا ایجشمک سیمگه سی دیرلر! پَح سوخایا قالاسان هئی، الیمده آیین شایین یازاراق دا ماجال وئرمه ییر. سطیرلر آراسی بیر باخ گؤر نئجه قونوب ـ قاووزانیر. دئیه سن طیارا مئیدانی دیر مشق ائدیر!

میلچک دئییب دانیشیدیقدا اونون موختلیف واریانت لاری وار و هر بیری اؤزل معنا داشییر. پاییزین سویوغونا سوزالان گیرده ـ گومبور قوجا میلچک لر یالتاق دا یالواران بعضی خوش دانیشیق کت شالوارلی ادیبلرین نومنه سی اولسا بئله، یای یین ایستی سینه قودوران جیغاز میلچک لر، آذری آدلی اورتاق سیته لرده ویزیلدایان یئنی یئتمه لردیر.

واختی ایله هر سحر ایشیق ساچان ایستی گونش آرزی سی ایله قاناد چالان میلچک لر گون باتینجا پیلته چیراغین دؤورونه ییغیشیب اونو ـ بونو مضمون ائتدیکده چیسلداییب یانیرلار ...


آردی... ادامه مطلب...
[ یکشنبه هفدهم آبان ۱۳۹۴ ] [ 0:25 ] [ محمدعلی ارجمندی ]
 

زامان بویونجا گؤی تپه

محمدعلی ارجمندی ـ اورمیه 17 مهر 1394

 

یام ـ یاشیل آلما باغلاری آراسی گؤی تپه کندینین یولو سحرانگیز گؤزللیغی ایله سانکی عدن باغلارینا دوغرو گئدن یولدور. حاووانی تاماها سالیب یولدان ائدن آلما، کرمی اصلی یه بیر اورک مین بیر دیلک عاشیق ائدن قیزیل آلمانی اوزون ایللر بویو اوغلانلار دیشله ییب قیزلارا پای وئرسه لرده اونون رسمینی اپل نه یامان اوغرولاییب! نارین گوللو ایپک دستماللار آراسیندا اولان قیزیل آلمانی گؤی تپه کندینین گؤزللری داها یاخچی تانیر.

 

گؤی تپه نین اصلی سؤیلو قیزلاری اصلی بولاغیندان سو ایچیب کرملرینه آلما نیشانلی دستمال توخویوب پای وئرسه لرده آلما آدلی بایاتیلاری دا چوخ گؤزل ازبرله ییب بیلیرلر، 86 یاشلی لطیفه یحیی پور آدلی گؤی تپه گؤزلی بونلاردان بیری دیر. یاشاماق آلتی آستاجا گولومسه ییب دئییر ...


آردی... ادامه مطلب...
[ جمعه هفدهم مهر ۱۳۹۴ ] [ 21:35 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

آیین شایین 32

ائولن دئییرلر!

محمدعلی ارجمندی ـ نشریه آنا وطن؛ شماره 37

آللاه هامی سوبايلارا توی قيسمت ائديب حلال سوت امميش يولداش اوجاه ائله سين. يالان – يولان نه گرك. آدام بو سؤزو ائشيدنده بئله خوشونا گلير کی! اينتاهاسی بعضی لری نازلانيب نازيمی چكين دئيير دا. گؤروسن بيرينين ايشی – گوجو، الحمدا... كئفی ده سازدير. دئينده ائولن دئيير: آي جانيم سوبايليق سولطانليق دير. ائولنمك ندير كی!

آناسی دا دئيير: وای او سولطانليق باشينا ديسين. كول باش يازيق. صاباح بيريسی گون بيز باشيميزی قويدوق يئره دووارلار ديبينده سفيل – سرگردان قالاجاقسان. قوجالاندا اليندن توتان اولماياجاق و ... ايشه بركه چاتاندا دا دئيه جك سوتومو حلال ائتمه يه جم، گل بير يول راضی سال دئنن قادان آليم آنا اؤزون دئميشكن من داها چوخ قورو سوت يئميشم دا!

قيزلار ايسه دئيير: من هله ادامه تحصيل قصديم وار. كاردانی، كارشناسی، ارشد، دوكترانی بيتيريب علم دونياسينی حئيران ائدن زامان بختورين بالاسی ساده جه ياغ – سوغانی دا باشارمايير. مامانيسی دئميشكن بيزيم قيزيميز الينی آغادان ـ قره يه وورماييب. هئچ پيشير – دوشور ده باشارماز! دينيب دانيشسان دا دئيه جك ..........


آردی... ادامه مطلب...
[ پنجشنبه دوم مهر ۱۳۹۴ ] [ 23:35 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

«الده تاپانجا بالا زر خانیم ـ گله رم دالینجا بالا زر خانیم»

محمدعلی ارجمندی

معاصر آذربایجان تاریخینین اؤرت ـ باسدیر اولموش قهرمانلاریندان بیری «بالا زر خانیم» دیر. 1297 جی شمسی ایلده آدی دیللر ازبری اولان «بالا زر خانیم» قدیم «خوی» شهریندن اولموش و ائله بو شهرده تایی ـ بنزری اولمایان حماسه لر یارادمیش.

1296 – 1297 جی ایللر آراسی جیلولار و سونرا کوردلر اورمونو، سالماسی قانا بیلشدیریب یوز مین لرجه آذربایجانلی مسلمانی اؤلدوروب دیدرگین سالدیقدان سونرا قولاغی کسیک پطروس چاغریسی ایله ائرمنی آندرانیک داشناکسیون اردوسو ایله خوی قالاسینی فتح ائدیب غربی آذربایجان تورپاقلاریندا مسیحی حؤکومتین بوتونلشمه سینی دوشونوردولر. و بونا قارشی خوی قالاسینی قورویوب مودافیعه ائدن قهرمانلار آراسیندا ایکی اؤنملی آد دورور. ابرهیم آغا مجتهد و بالا زر خانیم.

خوی شهرینین عالی مقام مجتهدی، اورمو، سالماس شهرلرینین عالیملرینه تای الینه آغ بایراق آلمادان، آیاق یالین کندیل ایپی بوینونا سالیب قدیم توپو حاصار ساری آپاریر و دیگر طرفدن ساواشین ان زور چاغلاریندا ائرمنی لر شهری توپ گولـله سینه باغلاییب قالانین بیر حیصه سینی تخریب ائتدیکده فدائی لردن بیر نئچه سی اؤز دوندریب قاچیر. او  آندا «بالا زر خانیم» آدلی قورخماز بیریسی میدانا گلیب بؤیوک بیر حماسه یارادیر.

84 یاشلی خوی ساکینی جعفر عمی بویاخچی آتاسی محمدین دیلیجه دئییر:

بالا زر خانیم الده تاپانچا لچکینی آچیب  آلنینا باغلایاراق اوجادان باغرییر: سیز قاچین، قویون بالا زر ساواشسین. بالا زر خانیم او سنگردن بو سنگره قالخاراق ائرمنی لره ساری گولـله آچیب یئنه ده اوجا سسی ایله دئییر ......


آردی... ادامه مطلب...
[ پنجشنبه دوم مهر ۱۳۹۴ ] [ 9:25 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

آیین شایین ـ 31 

اینسان بنده ـ ی عادت دیر!

محمدعلی ارجمندی ـ نشریه آنا وطن، شماره 35 ـ نیمه اول مرداد ماه 1394 

آیین شایین اولاراق آند ایچمیشدیم داها کیمسه ایله باش – باشا وئریب حاضیر آشین دیک قاشیغی اولمایام، نَسه شیطان اینسانلارین جیلدینه گیردیغی تای ییلماز بی رشیدی ده منی یولدان ائدیب دئدی: آی قارداش اورمو اهل بیتی سنین قدرینی بیلیب قدیر آغاجی اکمه دی. بری دون سالماسا گل، یولوندا توخلو کسیم!

شیشَک کسسن داها یاخچی دیر قارداشیم دئیه اؤزومو بوشقابا قویوب  اولسون دئییرم. آنجاق نه یازیم کیمدن یازیم، اینجه اورکلره دییب، کیمسه نین خاطیرینی اینجیتمه سین!؟ ایندی کی آزاده لیغی صولحو سئویرلر بیزیم ائللر بیزیم ائلر، ائله نه یاخچی باریشدان یازیب کوسولو یولداشلاریمیزی ایله ده قول ـ بویون اولوب اؤپوشک. واللاه بئش اوچ گون دونیادیر دا کیمین اوولی کیمین آخیری...


آردی... ادامه مطلب...
[ دوشنبه پنجم مرداد ۱۳۹۴ ] [ 22:39 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

قره باغ دیروز قره باغ امروز! 

 محمدعلی ارجمندی - 94/4/22

سالهاي 1991 – 1993 همزمان با اشغال اراضي جمهوري آذربايجان توسط ارمنستان و با پشتيباني ارتش روسيه افكار عمومي گمان مي كردند كه ايران از برادران ديني خود حمايت و تجاوز ارمنستان را محكوم خواهد كرد. ولي در عمل خلاف اين موضوع را شاهد بوديم ايران به ظاهر موضعي بي طرفانه پيش گرفته و با گشودن مرز خود با ارمنستان عملا محاصره ارمنستان اشغالگر را درهم شكسه و ياري رسان آنها شد.

پيش از اين و به تاثي از افكار پان فارسيست كه بعد انقلاب اسلامي در پوشش جديد و به نام بنيادهاي فرهنگي فعاليت مي كردند ايران نفوذ سياسي خود در جمهوري آذربايجان را از دست داد و آن را به همسايه غربي خود تركيه واگذار كرد. در حالي كه اشتراكات فرهنگي و مذهبي ايران و آذربايجان بيش از تركيه بود و بخش بزرگي از جمعيت ايران را آذربايجانيها تشكيل مي دهند. و در طرف مقابل سياست هاي اشتباه جبهه خلق به رهبری ابوالفضل ائلچي بي نيز در اين ميان بي تاثير نبود. ائلچي بي كه بیشتر يك چهره علمي فرهنگي بود تا سیاسی.

تضاد در سياست هاي ايران به نحوي بود كه آشكارا در راديو تلويزيون دولتي اصطلاح «ناگورنو قره باغ» را بكار مي برد تا مبادا طرف ارمني رنجيده خاطر شود. ناگورنو قره باغ بعدها و بواسطه برخي اعتراض ها و سرپوش گذاشتن بر اصل موضوع به «قره باغ كوهستاني» تغير يافت اما همچنان سوالات زيادي براي افكار عمومي بي پاسخ مانده بود!

من الجمله براي اهالي شهرها و روستاهاي ساحلي آراز كه آلام مسلمانان جنگ زده و آواره قره باغ را از نزديك مشاهده مي كردند. روستاي پدري من نازيك در ساحل آراز نيز محل تردد همين آوارگان مظلومي بود كه از دست داشناك هاي مسلح فرار كرده و به چشم اميد برادران خود به اين سوي آراز پناه آورده بودند.


آردی... ادامه مطلب...
[ دوشنبه بیست و دوم تیر ۱۳۹۴ ] [ 23:54 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

مصاحبه با رضا همراز پیرامون سلسله قاجار

تجدد با قاجارها به ایران راه یافت

مصاحبه با رضا همراز ـ تجدد با قاجارها به ایران راه یافت

گفتگو: محمدعلی ارجمندی - نشریه آنا وطن شماره 34 نیمه دوم اردیبهشت 94

اشاره: ««در سالیان اخیر تحقیقات ارزشمندی در رابطه با تاریخ قاجارها انجام گرفته است، تاریخی که بعد از به قدرت رسیدن پهلوی به صورت هدفدار تحریف و وارونه جلوه داده شده است و هدف از آن زیر سوال بردن کارهای خوب قاجارها و دموکراسی پدید آمده پس از انقلاب مشروطیت بود. بی شک پایه های ایران نوین از علوم مختلف گرفته تا نوع سازی سیستم اداری و نظامی و حتی هنرهای دراماتیک و عکاسی همگی در همین سلسله و توسط عباس میرزا و ناصرالدین شاه بنیان گذارده شده است.

و مهمتر از همه اینها برای نخستین بار در مشرق زمین قانون مترقی مشروطه به امضای مظفرالدین شاه قاجار می رسد که خود آغازی بر مردم سالاری بود. فارغ از این که سرانجام قانون مشروطه و مهمترین دستاورد آن انجمن های ایالتی و ولایتی با کودتای انگلیسی رضاخان و روی کار آمدن حکومت پهلوی برچیده می شود و عصر رونق علم در دوره قاجار به خصوص عهد ناصری و مظفری و عدل احمدشاه با روی کار آمدن حکومت پهلوی جای خود را به برداشت یکسویه و متعصبانه از تاریخ و آسیمیلاسیون فرهنگی اقوام ایرانی من الجمله آذربایجانیان می دهد.

در ادامه با وقوع انقلاب اسلامی مجالی پیدا می شود تا محققین و مورخین مستقل آثارشان را که سالیان سال به فراموشی سپرده شده بود را منتشر کنند و بدین ترتیب فصلی نو در مطالعات تاریخی گشوده می شود. از جمله این محققین که با نگاهی منصافانه به قاجارها نگریسته آقای «رضا همراز» می باشد که دهها مقاله ارزشمند در رابطه با تاریخ و فرهنگ قاجارها ارائه نموده و کتاب «حکومت قاجار از منظری دیگر» ایشان نیز آماده چاپ می باشد. در این اواخر فرصتی پدید آمد تا از نزدیک با استاد گرانقدر رضا همراز در رابطه با تاریخ قاجارها مصاحبه ای داشته باشم. هر چند که ایشان چندان تمایلی به این کارها ندارند .اما زهی این افتخار که لطف ایشان شامل حال من گردید. ماحصل آن تقدیم شما عزیزان می شود .......


آردی... ادامه مطلب...
[ چهارشنبه شانزدهم اردیبهشت ۱۳۹۴ ] [ 14:8 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

سوسن نواده رضی ایله دانیشیق:

پنجره‌لریم همیشه گون چیخانا آچیلار

محمدعلی ارجمندی، بایرام زنگان درگیسی، سایی 52 – اسفند 1393

سوسن خانیم نواده ی رضی، آدینی هر زامان گؤزل یازیلاری ایله اوخویوب، دینیب ـ دانیشمیشیق. تورکجه نثریمیز اوغروندا گوجلو یارادیجی‌لاردان بیری و نظمیمیز اوزره تمیز دویغولو شاعیره‌میز آدلانیر. شلاله‌لر شله‌سی آدلی شعر توپلوسو ایله دیللر ازبری اولان سوسن نواده‌ی رضی واختی ایله مهد آزادی درگیسی‌نین تورکجه یازاری و رحمتلیک اوستاد یحیی شیدانین علاقه‌سینی قازانان ان گوجلو یازارلاردان بیری اولموش.

1341- جی ایلده تبریزین شهریار آدلی کوچه سینده آنادان اولوب تبریز عشقی ایله یاشایان سوسن خانیم رضی تورکجه و فارسجا دیللری ایله یاناشی تحصیلاتینی فرانسیز دیلینده بیتیریب و یازیچیلیق عالمیندن ساوای موسیقی دونیاسی ایله ده چوخ یاخین ایلگیسی اولارکن تبریزین سماع آدلی موسیقی گروپوندا چابا گوستریر.

سوسن خانیم نواده‌ی رضی‌دن گونو بو گونه دک بیر چوخ اثر گؤروب اوخوساق دا «اننه‌م‌ نن من» آدلی شاه اثری ایله تام فرقلی بیر احوال ـ روحیه یاشاییب ذووق آلماق اولار. قدیم تبریز دئیییمینده قلمه آلینیب یازیلان فولکلوریک خاطیره‌لر یازارین اننه‌سی عصمت خانیم و نوه‌سی سوسن نواده‌ی‌ رضی‌نین دیالوگلارینا عایید دیر. خاطیرلامالییام عصمت خانیم، تبریز ضیالیلاری حاج محمد آغا نخجوانی و حاج حسین نخجوانی نین باجی سی قیزی اولموش.

زومار آیینین سون گونلرینده، «اننه‌م‌ نن من» آدلی کتاب ایشیق اوزو گؤردوکده، سایین سوسن خانیم نواده‌ی رضی جنابلاری ایله اطرافلی بیر موصاحیبه آپاریب خوش بیر آنلار یاشاساق دا، یاشادیغیمیز گؤزل آنلاری سیز عزیز اوخوجولاری ایله پایلاشماق داها گؤزل اولاجاق......

[ شنبه یکم فروردین ۱۳۹۴ ] [ 22:55 ] [ محمدعلی ارجمندی ]
 

فردوسی به من دروغ گفت!

محمدعلی ارجمندی

شاگرد نمونه کلاس پنجم مدرسه شفیع پور شده بودم و  بهترین خبر برای من شرکت در مسابقات نقاشی مدارس اورمیه بود. مسابقه - ی نقاشی با موضوع آزاد و ابزار سیاه قلم. شاید کمی عجیب باشد، ولی از  روی علاقه وافری که به رستم پهلوان شکست ناپذیر و دوست داشتنی داشتم موضوع نقاشی من کشتی رستم با سهراب بود.

رویاهای کودکانه ام چنان بی رقیب و یکتا بود که در مسابقه نقاشی نیز کسی را توان رقابت با رستم و بچه محصلی که او را از  صمیم قلب دوست داشت نبود.

 

سوار بر رخش رستم مقام اول مسابقات نقاشی مدارس ابتدایی اورمیه را کسب کردم. شاد و خرامان از اول شدن کوچه پس کوچه های خیابان معلم را به سرعت طی کرده و راهی منزل شدم. بوسه ها و آغوش پرمهر مادر و پدر شادی کودکانه من را دو چندان می کرد. عصر آن روز بهاری در حالی که مدال های افتخار از جنس حلبی، بر سینه ام خودنمایی می کرد پدرم، من باب تشویق و به رسم همیشگی اش کتابی را از کتابفروشی خیابان خیام شمالی خریده و به من هدیه داد. اما این کتاب متفاوت از همه کتابهایی بود که تا به حال از پدرم جایزه گرفته بودم. کتابی زیبا و  مصور به نام  شاهنامه حکیم ابولقاسم فردوسی! البته برای گروه سنی کودکان.

به جرات می توانم بگویم این کتاب سرآغاز شناخت و مطالعه من در خصوص اشعار فردوسی بود. سالها بعد  

بواسطه ذهن کنجکاوی که داشتم نسخه کامل شاهنامه را تهیه کرده و به دقت اشعار آن را زمزمه می کردم.


آردی... ادامه مطلب...
[ چهارشنبه ششم اسفند ۱۳۹۳ ] [ 22:5 ] [ محمدعلی ارجمندی ]
فردوسی خوب فردوسی بد

محمدعلی ارجمندی

سه شنبه 28 بهمن ماه سال جاری نقاشی دیواری فردوسی و شخصیت های شاهنامه به طول 5000 متر در دیوارهای بلوار خیام مشهد پاک و قرار بر آن شده است که تصاویری از شهدا جایگزین آن شود.

چهار سال قبل نیز نقاشی های شاهنامه از دیوارهای حاشیه بلوار فردوسی مشهد یعنی املاک وابسته به آستان قدس رضوی پاک شد.

برای هیچ یک از این موارد نه جنجال رسانه ای بر پا شد و نه ادیبان زبان پارسی طومار امضا کرده و فرافکنی کردند. همزمان با تخریب دیوار فردوسی در مشهد آن هم به طول 5000 متر و هزینه ی گزاف که صرف آن شده بود در مقیاس بسیار کوچکتر شهرداری و شورای شهر سلماس تصمیم می گیرد که تندیس قدیمی فردوسی که از نظر هنری فاقد ارزش بود را برچیده و میدان مجاور خیابان فردوسی سلماس را به نام انقلاب تغیر دهند.

این تصمیم نمایندگان شورای شهر سلماس موجی از اعتراضات شدید و کینه ورزانه افرادی را به دنبال داشته و دارد که به واقع شخصیت ابوالقاسم فردوسی را نیز دستاویز اهداف شوم و پلیدشان قرار داده اند. چرا که در موارد مشابه در شهر مشهد و همچنین سرقت مجسمه های استاد شهریار و ستارخان در تهران کوچکترین واکنشی از خود نشان  ندادند.

موضوع بسیار مهمی که در سخنان غرض ورزانه این ادیبان دلواپس! آشکارا جلوه می کند ....

[ سه شنبه پنجم اسفند ۱۳۹۳ ] [ 20:50 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

آیین شایین ـ 30

یاغ سوغان یوخسا پیاز داغ! 

محمدعلی ارجمندی

سومون آباد سوپرمارکتینه گئتمیشم بیسکویت آلام، بیر خانیم گلیب دئییر: سلام؛ آغا پیاز داغ واریززز؟ توکان صاحابی دا دئییر، بلـــی واردیر! نئچه قرام ایسته ییرسیز خانوم؟ بسته اولسون یا آچیق!؟

هله، فیکریم قالمیشدی یاغ ـ سوغانا پیاز داغ دئییب یاستی ـ یاستی دانیشدیقلارینا.

توکان صاحابینین بلی آغا نمنه ایسته ییرسن سسی ایله دیسکینیب اؤزومه گلیرم. هئچ زاد خانیمی یولا سالین سونرا!

گیج آداملارا تای هوروت ـ هوروت خانیما ساری باخیب ...

[ پنجشنبه سیزدهم آذر ۱۳۹۳ ] [ 20:21 ] [ محمدعلی ارجمندی ]
فرضعلی شکسته قره باغ

محمدعلی ارجمندی

آقای فرضعلی شکسته ـ ی قره باغ مدیریَته مراجعه ائله یین! آقای فرضعلی شکسته ـ ی قره باغ مدیریَته مراجعه ائله یین!
کؤهنه پرونده لر آراسیندا جوموب بیر آز دینجه لیب دئیه پنجره نی آچدیقدا پئیجین سسی قولاغیمی قیدیقلاییر.
گؤره سن بو شکسته ـ ی قره باغ کیم دیر!؟
نئجه ده گؤزل آدی وار.
آستاجا دبیرخانانین قاپیسینی آچیب شرکتین ضالینا ساری گؤز تیکدیکده اورتا یاشلی فهله آ ـ فرضعلی گؤزومه ساتاشیر. پیلله لری تم ـ تله سیک چیخاراق دئیه سن باش آپاریر.
شؤهرتینی هئچ بیلمزدیم. هامی ائله آ ـ فرضعلی سسله ییب چاغیراردی. او گونده دئمه آ ـ فرضعلی نین چکدیغی زحمتلره گؤره یوز مین تومن بیله سینه پای وئره جک لر. پئیج ائدیب بوتون شرکته جار سالیبلار!
ایکی ـ اوچ گون بو خئیر ایشدن! کئچسه ده شکسته قره باغ ذهنیمده ایشله ییردی. کیمسه دن آ ـ فرضعلی آدینا گؤره سوروشدوقدا، اه جانیم نئینه ییرسن آخی، فرضعلی ایت اخلاقین بیری دیر اوندان سؤز خبر آلماق اولماز کی ائله آدی دا اؤزونه تای ادا بازدیر! دئییب فرضعلی نی لاغایا قویوردو!
آنجاق بیر آی ـ ا یاخین فرضعلی شکسته قره باغی گؤز آلتینا آلیب آرا ـ سیرا چایا دعوت ائتسمده نه یاخچی کی دوستلوغونو قازانا بیلدیم...

[ جمعه نهم آبان ۱۳۹۳ ] [ 17:25 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

با فرار جیلوها در مرداد ماه سال 1297 شمسی، مردم ستمدیده غرب آذربایجان می پنداشتند روزهای خوش بعد از آن فجایع در انتظارشان است، اما دولت های غربی به سرکردگی انگلیس و آمریکا این بار نیز با روباهی مکار با نام دکتر پاکارد، یا همان «حکیم صاحب آمریکایی» عرصه را برای تاخت و تازی دیگر آماده می کنند، و شخص مورد نظر آنها برای اجرای سیاستهایشان کسی نیست جز اسماعیل سیمیتقو که سوابق سیاه خود و نزدیکانش او را انتخاب اول قرار می دهد.

اسماعیل سیمیتقو یکی از کسانی بوده که با مجاهدان مشروطه خواه خوی جنگیده و روستاهای خوی را غارت کرده بود، و بعدا در جنگ سپاه سردار «اقبال السلطنه» با مشروطه خواهان تبریز شرکت داشته و به امر و اشاره سردار به روسها پیوسته بود«1» و «بعد از انقلاب روسیه که افسران تزاری در خدمت منافع انگلستان قرار گرفته بودند او «سیمیتقو» هم با ماموران انگلیس مربوط شده بود و در آن ایام که دولت انگلیس به فکر تحمیل قرارداد 1919 بر ایران بود، و ادامه آشوب در هر نقطه کشور و تضعیف دولت ایران منافع آنها «انگلیسیها» را تامین می کرد، پول و اسلحه به او یعنی سیمیتقو می رسانیدند، اسلحه فراوانی هم هنگام فرار قوای مسلحه آسوریها و ارمنیها از آنها بدست آورده بود «2»

در راستای بازیگردانی دول خارجی دقت کنید، حتی بسیار قبل از غائله سیمیتقو « تزار نیکلای دوم، جعفر آقا «برادر ارشد سیمیتقو» را با عبدالرزاق بدرخان و سید طه شمدینان برای تحریک و تحبیب به روسیه دعوت کرده بود،«3» سیمیتقو در طی این سالهای که منطقه را به آشوب کشیده بود گاه با عثمانی گاه با روسها و زمانی به انگلیس روی می برد و از همین جا با «کاپیتان دیکسون» وابسته نظامی انگلیس در وان ارتباط برقرار می کند ... 


آردی... ادامه مطلب...
[ سه شنبه ششم آبان ۱۳۹۳ ] [ 20:47 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

جیلولارین خریطه سینی پوزان اورمولو عالیم میرزا علی عسگرآبادلی

 

محمدعلی ارجمندی

اورمو آذربایجان تاریخینین قیزیل صحیفه لرینده یازیلان آدلاردان بیری بؤیوک عالیم رحمتلیک میرزا علی عسگرآبادی دیر. اورمو مشروطه انقلابینین بؤیوک ناطیقی، جیلولوق سوی قیریمینین بؤیوک قورتاریجی سی و مترقی اسلام مفکوره سینی داشییان ضییالی اینسان «عسگرآبادلی میرزا علی» یه یاراشان اَن گؤزل آدلاردان دیر.

1282 جی قمری ایلده اورمونون داغ عسگرآباد کندینده آنادان اولوب ایسلام ـ تورک بیرلیغی ایله یاشایان عالیم اورمو آذربایجانین آجیلی دؤنرگه لرینده هر زامان خالقینین یانیندا اولوب قورتولوش اوچون چاپا گؤستریب.

اجتهاد درجه سینه نجف علمیه سیندن لایق گؤرونن عالیم، مشروطه انقلابینین باشلانیشی ایله اورمویا دؤنوب دیگر مجاهدلری ایله بیرگه مشروطه انجمنینی یولا سالیر، تبریزه دایاق اولوب استبدادین بورنونو اووور. یئری گلدیکده قارداش خوی مجاهدلرینین سسینی ائشیتدیکده، آیاغا قالخیب دامارلاردا قانی جوشا گتیردیغی سؤزلری ایله یوزلرجه اورمولو ایگید مجاهدی خوی جبهه سینه آپاریب بو قدیم شهری استبداد الیندن قورتاریرلار.

مشروطه انقلابی غلبه چالدیقدان سونرا اورمو خالقی نین تایی بنزری اولمایان میللت وکیلی سئچیلیر. آنجاق دولت قوشونو اونون مجلسه گئتمغینی قدغن ائتسه ده توتدوغو یولدان دؤنمه ییب قوتسال آماجی اوغروندا استانبول لا ساری یوللانیب اَن بؤیوک جامی لرده اتحاد نطقی آپاریر...........

[ پنجشنبه بیستم شهریور ۱۳۹۳ ] [ 23:11 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

لطیف عمی ایله بیر چایلیق صؤحبت:

آنامین حسرت دولو آغیلاری ایله وطن نیسگیلینی اؤیرندیم

محمدعلی ارجمندی، ماهنامه فرهنگی اجتماعی بایرام زنجان، شماره ۵۰ ـ مرداد ۹۳

ائلینین یوردونون دردی غمی ایله یاشایان تمیز اینسان، وفالی یولداش و سیر داش لطیف عمی یه یاراشان اَن گؤزل سؤزلردن دیر. اوزون سوره پروفسور زهتابی ایله ایلگیده اولان اولان آغ ساققال عمی دوغروسو خاطیره لر گوزگوسودور، 1323 جی ایل «خوی» شهرینده آنادان اولوب، ایللر بویو دیلی و وطنی اوغروندا چالیشیب چوخلو چتینلیکلره معروض قالسادا بیر آن بئله وارلیغینی اونوتماییب. شهرلر آراسی سورگون دوشن وفالی اینسان 1325 جی ایلده آتاسینی ایتیردیکدن سونرا صمد وورغون دئمیشکن، نَس آیلارا و نَس ایللره توش گلیب!

حاققیندا دینیب دانیشاجاغیمیز اینسان رحمتلیک پروفسور زهتابی نین گووندیغی اینسانلاردان بیری اولموش، دفعه لرله ائوینده و اورمونون سئوینج آدلی کولتور مرکزینده بو بؤیوک عالیمین میزبانی اولموش و بیر چوخ آجیلی ـ شیرینلی خاطیره لری بیرگه یاشاییب دیر.

هر حالدا بو سئویملی اینسانی یاخیندان زیارت ائدیب بیر چایلیق صوحبت آپاردیغیمیز اوچون باهارین عطیرلی گونلرینی باهانا ائدیب ائوینه ساری یوللانیریق. وحید فائزپور جنابلارینین گؤستریش ایله اورمونون یئددی بوروق کوچه لرینی دؤنوب عمی نین ائوینه چاتدیقدا لاب حئیران قالیرام! بالاجا ائو حسرت دولو سئوگی ایله یاشایان دلی قانلی اؤیرنجی لری ایله دولودور، دئیه سن بایرام گؤروشو اوچون گلیبلر و هامی خوش بیر احوال ـ روحیه یاشاییر.

سالام وئریب گؤروشدوکدن سونرا ادبسیزلیک اولماسین دئیه بیر بوجاقدا ایله شیب منتظر قالیریق. گنج اؤیرنجی لر بیرآزدان آیاغا قالخیب عمی ایله بیرگه شکیل چکدیکدن سونرا ائوی ترک ائدیرلر، سئوینج ایشیغی لطیف عمی نین گؤزلرینده پاریلداییر. گنج لر ایله بیر به بیر گؤروشوب دئییر: درسلریزه یاخشی باخین، آللاه سیزی ساخلاسین، های ـ کویدن اوزاق گزین، یازین و یارادین!

لطیف عمی قوناقلارینی یولا سالیب یئنی دن خوش گلدین دئییب یاخین ایله شیر. آغا ساققال کیشی ایله چایلاشیب صؤحبته کئچیریک: .............

[ چهارشنبه بیست و دوم مرداد ۱۳۹۳ ] [ 20:32 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

عشق اودونا یانان قیز!

محمدعلی ارجمندی

غریبه بیر حیکایه دیر، رومان دیر ندیر بیلمیرم! آنجاق یوز ایل اؤنجه بناب و اورمو شهرلرینده اوز وئرمیش اصیل بیر عشق سیمگه سی دیر.

دفعه لرله فَرین خانیم صمصامی ایله گؤروشوب اطرافلی دانیشیق آپاردیقدا، آناسی مریم جهانگیری دن چوخ «بؤیوک ننه» آدلی بیر قیزی یاد ائدیب آغلاییر. مریم ـ ین آتاسی، حسین خان بیلر بیی گیلین ائولرینده یاشاییب قوللوق ائدن بؤیوک ننه ین باشینا گلن آجی اولایلار دوغروسو هر بیر اینسانین اوره یینی کوورلده بیلر!

عشق اودونا یانان بؤیوک ننه ین حیکایه سین نه یاخچی کی فَرین خانیمین دیلیندن ائشیدک:

بناب شهرینده یوز ایل بوندان قاباق بؤیوک ننه آدلی بیر تاجر و حاجی قیزی وارایمیش. قره ساچلی، اوجا بویلو دیللر ازبری، ائله کی ائلچی لری خانلار اولاراق قاپیلارینا پای گتیریب صف چکرمیشلر. آما نه ایسه بو قیز علی آدلی یوخسول بیر اوغلانا کؤنول وئرمیشدی و بیری بیرینی یامان سئویرمیشلر.

بؤیوک ننه نین آتاسی بو سئودانی اؤزونه باشی آلچاقلیق بیلیب مانع اولورموش. قیزینی بنده چکیب ائودن ائشیکه چیخماغینی قدغن ائله سه ده باشارمیر. نهایت قیز بو قرارا گلیر کی سئوگیلیسی علی ایله بناب دان باش آلیب قاچسینلار ...

[ چهارشنبه هجدهم تیر ۱۳۹۳ ] [ 18:3 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

جیلولوق آغیلاری «2»   جمعه «9/3/93»

محمدعلی ارجمندی

محمد اسدی 80  و زهرا میر آقایی 73 یاشیندا اورمونون خان شان کندیندن دیلر و ایندیلیکده قاسمیه محله سینده یاشاییرلار. 1296 و 1297 جی ایللرده اوز وئرن جیلولوق سوی قیریمندا بوتون یاخین و اوزاق فامئللری عمی، دایی ـ خالا، عمه و ... جیلوللار الیله وحشی جه سینه اؤلدورولوب.

سندلره اساس خانشان کندی اورمودا جیلولوق سؤی قیریمینا معروض قالمیش ان بؤیوک کندلردن بیری اولموش. ائله بونا گؤره ده بو سفر حاج محمد اسدی جنابلارینین ائولرینه گئدیب جیلولارین تؤرتدیغی دهشتلی جنایتلره گؤره دانیشیق آپاریب ویدئو و شکیل چکمیشیک.

بو نیسگیللی آغیلاری ائشیدیب یازماق نه قدر گئج اولسادا بو گون وطن بورجوموز اولاراق یازیب ثبت ائتمه لییک. دئمک ایکینجی نسل کؤچوب گئتدیکده بوتون بو آجی اولای لار و جنایتلر اوت باسدیر اولا بیلر نئجه کی اوزون ایللر بویو شوونیستلرین مقصدلی هدفلرینه گؤره گیزله دیلیب. هر حالدا بو آغیلاری آپاردیقجا یاری پایینی پایلاشاجام، نه بیلیم بلکه ده بیر زامان کتاب اولاراق ایشیق اوزو گؤردو.

دانیشیقدا گئدن یاساق سؤزلره گؤره ایلک اؤنجه هامینیزدان اوزور دیله ییرم! .........

[ جمعه نهم خرداد ۱۳۹۳ ] [ 20:43 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

فضولی کتاب ائوینین یییه سی ایله دانیشیق:

چیراق یاغینان یانار!

 

دانیشیق آپاران: محمدعلی ارجمندی

ایللر بویو اورمونون ارک پاساژینا زینت وئرن فضولی کتاب ائوی سؤزون اصیل معناسیندا کتاب سئونلرین اومود ائوی اولموش. 83 ـ 82 جی ایللردن فضولی یه گئدیب ـ گلسمده بونو یاخیندان دویوب حیس ائتمیشم. تاسوفله اورمودا یازارلار اوچون تاپشیریقسیز درنک اولمادان بیر چوخ یازاری آنجاق بئلنچی بیر یئرلرده آختاریب تاپماق اولار. بلکه ده کتابا علاقه بسله ین بارماق سایی اؤیرنجی لری و یا حسرت دولو سئوگی ایله دانیشان شاعیرلری!

هر حالدا بوتون بو گؤزللیک لری بیر یئره توپلایان فضولی کتاب ائوی و اونون صمیمی و سئویملی مدیری «رحمان حسین زاده» جنابلاری اولموش. بو اینسانین نه اندازه ساوادلی و دوشونجه لی اولدوغون بلکه هله چوخلاری بیلمه یه، اودا قاییدیر دوغروسو محجوب اولدوغونا و های ـ کؤیدن اوزاق گزدیینه.

سؤز قونوسو، بیر نئچه گون بوندان قاباق فضولی یه ساری یولوم دوشوب گئتدیکده بو سفر رحمان حسین زاده جنابلاری ایله اطرافلی بیر موصاحیبه آپارمیشام. بیلمیرم، آما دئیه سن چای ایچیب دانیشدیغیمیز اوچون ایستی بیر دانیشیق اولوب ...

[ شنبه سوم خرداد ۱۳۹۳ ] [ 22:31 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

اولکر اوجقار ایله دانیشیق:

تورکجه میزده دراماتیک اورتاق دیل یارانمالیدیر

محمدعلی ارجمندی - نشریه نوید آذربایجان، سایی 528 - پنجشنبه 22 اسفند 1392

1266 جی گونش ایلی، تبریزین «اختر» آدلی روزنامه سینین 16 جی سایی سیندا یازیلیب: ایران دا بیرینجی سفر اولاراق تورکجه «اوتللو» آدلی کمدی تئاتر تبریزده اجرا اولونور. و داها بیر سنده اساس «ناخجیوانلی بؤیوک خان» 1261 جی ایل تئاتری باکی دان ـ تبریزه پای گتیریر.

هر حالدا 130 ایلدن آرتیق تئاتر مدنیتینه صاحیب اولان تبریز ایران تئاترینین بئشییی ساییلسادا سونرالار پهلوی لرین آپاردیغی چیرکین سیاستلر و آسیمیلاسیون سونوجوندا بوتون بو ایللر آراسی بؤیوک بیر بوشلوق یارانیر.

واختی ایله اوزئییر حاجی بیگلی، فتحعلی آخوندزاده، میرزا جلیل ممدقلی زاده، ناخجیوانلی بؤیوک خان، جاببار باخچابان، حسین جاوید، نریمانوف، عبداللـه عبداللـه زاده، میرسیف الدین، محمدعلی رشدیه و دیگر آدلیملاری ایله باش قالدیران آذربایجان تئاتری بیر چوخ سیخینتیلارا معروض قالیر. بؤیوک و مجلل شیر و خورشید تئاتر ایله دیللر ازبری اولان تبریز تئاتری 59 جی ایلده خاطیره لر گوزگوسو اولان بو سالونودا ایتیریر!

و گونو بو گون تورکجه آذربایجان تئاتریندان بیزه قالان بیر اووج تورپاق اولوب و اوره ک دولوسو حسرت. سانکی بو آغیر دوروما باخمایاراق، سون ایللرده آذربایجان گنج لرین چاباسی ایله تئاتریمیز یئنی دن دیرچلمه یه ساری آددیم آتیر و یقین بو یولدا ثمرلی ایشلر آپاریب، یورولمادان یازیب ـ یارادان گنج لردن بیری، داها چوخ اولکر اوجقار آدی ایله تانینان «منیره اکبرپوران» دیر.

دوکتورا درجه سی اوزره فرانسانین گرونوبل فاکولته سینده ائیتیم آلان، تبریزلی خانیم منیره اکبرپوران تئاتریمیز اوغروندا یئنی بیر مفکوره داشییر.....


آردی... ادامه مطلب...
[ پنجشنبه بیست و نهم اسفند ۱۳۹۲ ] [ 0:46 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

تئاتر یؤنتمنی ولی لطف دوخت ایله آپاردیغیم دانیشیق

هانی بو ائلین ساراسی

دانیشیق آپاران: محمدعلی ارجمندی

تئاتر و درام   فرانسا و یونان دیلی جه اویون معناسینی داشیییر. بو هنر بوتون اولوسلار آراسیندا ان اسکی چاغ لاردان اولسا بئله، علمی شکیلده ایلک اولاراق قدیم یونان دان باشلاییب. آنا یوردوموز آذربایجاندا دا تئاترین ایلک ایزینی میللادان اؤنجه گؤرمک اولار و بو بیزیم تاریخ، فولکلور و اسطوره لریمیزله سیخ باغلی دیر، ائله جه ده بونلارین ایزینی تاپیلمیش قدیم اثرلر و یا خود اورمیه نین گؤی تپه سی و قوبوستان کیمی داشلارین اوزرینده تاپماق اولار. سونرالار اسلام دؤورونده اؤزللیکله قیزیل باش صفوی لر زامانی تئاتر «تعزیه» چرچیوسینده اؤز حیاتینا داوام وئریر و قاجارلار حوکومتی زامانی اؤزللیکله هنر سئور ناصرالدین شاه واختی باشقا هنرلره تای تئاترین دا ان پارلاق زامانی گلیب چاتیر و بونو یقین دئمک اولار کی یئنی علمی شکیلده اولان تئاتر قاجارلار زامانی ایرانا ایلک اولاراق آذربایجان واسیطه سیله آیاق آچیر.

1266 گونش ایلینده تبریزده ایجرا اولونان «اوتللو» آدلی تورکجه کمدی تئاتر ایران دا ایلک تئاتر ساییلیر. آذربایجان تئاتریندان صحبت گئدنده دان اولدوزو اوزئییر حاجی بیگلی و باشقالاری او جومله دن میرزا فتعلی آخوندزاده، میرزا جلیل ممدقلیزاده، بؤیوک خان نخجوانی، جبار باخچابان، نریمانوف، عبداللـه زاده، میر سیف الدین، محمدعلی رشدیه، و ... یانیندا، «صباحی» کیمی بیر اولدوزودا اونوتماق ممکن دئییل و یقین صمد صباحی نین دؤورونده گئدن ایشلر آذربایجان تئاترینین ان پارلاق صحیفه لریندن ساییلیر.

هر حالدا بوتون بو پارلاق کئچمیشه باخمایاراق ایندیلیکده آذربایجان تئاترینین دورومو مناسب دئییل و بو آدلارا لایق اولاراق انکشاف ائتمه ییب و دئمک اولار بو آرادا چوخ آز سایلی قوروپلار اولماسا بئله بو صنعتین باتیب گئتمه سی چوخ اوزاق دئییل. بو قوروپلاردان بیری اورمیه نین «آذربایجان» آدلی تئاتر قوروپودور ..........


آردی... ادامه مطلب...
[ پنجشنبه هفدهم بهمن ۱۳۹۲ ] [ 0:33 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

خاک آذربایجان غربی فروشی نیست

خاک آذربایجان فروشی نیست ـ محمدعلی ارجمندی

محمدعلی ارجمندی محمدعلی ارجمندی

به هر حال در سال 1325 شمسی طی تصویب نامه  275/344 دولت پهلوی شهرستان بیجار از استان آذربایجان غربی جدا و به استان کردستان ملحق شد. پیش تر در سال 1323 نیز دو حوزه سقز و بانه از آذربایجان غربی جدا و به فرمانداری سنندج ملحق شده بودند.

علاوه بر موارد ذکر شده در نگاه به تاسیس جمهوری مهاباد در سال 1324 شمسی نیز می بینیم که قاضی محمد هیچ گاه از این جمهوری که در اراضی ایالت آذربایجان تشکیل شده بود به نام کردستان یاد نمی کند. آرشی روزولت جونیر معاون وابسته نظامی آمریکا در تهران که سپتامبر سال 1964 به مهاباد سفر می کند به این مهم اشاره می کند. روزولت شانزدهم سپتامبر بعد از بازدید از چاپخانه و روزنامه ی رسمی جمهوری مهاباد در دفتر کار قاضی محمد با وی دیدار کرده و می گوید: «چرا مدیر تبلیغاتتان آخرین "شماره" روزنامه کردستان را از ما پس گرفت؟ قاضی نسخه ای از آن شماره را برداشت و تیتری را که مربوط بود به انجمن ایالتی کردستان نشانم داد. او گفت: این اشتباهی است که بسیار عصبانی ام کرده است، ایالت کردستان وجود ندارد ما بخشی از آذربایجان هستیم و من نمی خواهم نسخه های حاوی این اشتباه منتشر شوند......


آردی... ادامه مطلب...
[ یکشنبه بیست و نهم دی ۱۳۹۲ ] [ 0:0 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

آیین شایین 28

گؤره سن شهردار دا ژاپونو مدل یول گئده بیلر!؟

محمدعلی ارجمندی ـ نشریه نوید آذربایجان ـ شماره ۵۲۶ ـ دوشنبه ۱۶ دی ۹۲

بیر نئچه ایل سونرا نه یاخچی بیزیم گؤزل اورمودا گلین دونونو اینینه گئیدی. ایندیسه ائله گؤزل اولوب، باخیشی ایله جان آلیر گل گؤره سن! قاداسی دوشسون قار گؤرمه میش مسئوللارین جانینا، هئچ اوتانمادان گلیب دئییرلر «ستاد ـ ی بحران» قورموشوق!

گؤروم «ستاد ـ ی رحمت» سیزلره غنیم اولسون! سیزین آپاردیغیز ایشلر اؤزو «بحران» دیر دا، بحران ـ ی نیله ییریک!؟.............................................

داش دوزن، داش آلتیندا یاتاسان! ـ بئلیم سیندی، آتایان لعنت داش ووران .......


آردی... ادامه مطلب...
[ دوشنبه شانزدهم دی ۱۳۹۲ ] [ 16:21 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

آیین شایین 27

هر نمنه اکسن اونودا بیچرسن!

محمدعلی ارجمندی ـ نشریه نوید آذربایجان ـ شماره 525

تاریخ، علم، هنر، فلسفه و بوتون آدَمیته لازیم اولان  شئی لرین تمَل داشی، بیزیم گوللو ـ چیچکلی اؤلکه میز ایراندا اولماقلا برابر ادَبینده بئشیییده ائله بورا اولوب. بوتون مورخلرین یازدیغی تاریخلره اساس 2500 ایل بوندان اؤنجه بشرییتین ووجودا گلدیغی زاماندان بری حضرت ـ ی کوروش، آدام اولوب آداما تای دوارانماق قایدا ـ قانونلارین قیرمیزی چیی کرپیچ اوزره یازیب اؤنری وئریب.

و یئری گلدیکده اجرای قانونو تضمین ائده رک ادَبسیز و سؤزه درست قولاق آسمایان آداملاری کیمسه اولورسا اولسون، آدینا ـ یاشینا باخمادان جزالاندیریر. نئجه کی کندی بؤیوک آتاسی آستیاک دا سؤزه قولاق آسمایانادا بیله سین تنبیه ائدیب اؤلدورور. کوروشون آناسی ماندنا نه قدر یالوار ـ یاخا ائدیب دئییر: اوغلوم آستیاک منیم آتام و سنین بابان دیر. بو سفر منه گؤره بیله سین عفو ائت.

دئییر: آنا سن بو ایشلره قاریشما لوطفن، آستیاک بابام جیزیغیندان ائشییه چیخمامالیدیر. ایتگین قبرین نورلا دولسون کوروش، عدلین بوتون یئر کره سین آلمیش، نئجه کی سونرالار اوغلون کمبوجیه مصر تمدونونون قاداسین آلمیش!

ائله ـ بئله موفته سینه دئمیرم کی ادب نزد ایرانیان است و بس، سیز دئییرسیز بلکه خسرو پرویز ندن پیغمبرین چاغری مکتوبون جیریب اودا آتمیشدی!

تاریخیمیزله یاناشی ادبیاتیمیزدا ادب یارادیب، میللی شاعیریمیز فردوسی یارادانا تای! شاهنامه یه مشتری گؤز ایله باخساز فراوان قدر ادبلی ـ ارکانلی، سؤز ـ ساووار! آیری کئشلیک قویمادان عرب اولا یوخسا تورک یا قادین هامییا بیر چشم ایله باخیب................


آردی... ادامه مطلب...
[ دوشنبه بیست و پنجم آذر ۱۳۹۲ ] [ 2:8 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

زور چایی!

محمدعلی ارجمندی ـ نشریه نوید آذربایجان ـ شماره 524 ـ دوشنبه 18 آذر 92

گؤره سن کیم بیلیردی، 117 ایل بوندان اؤنجه عباس میرزانین قیز نوه سی «حاجی محمد میرزا قاجار قوانلو، کاشف السلطنه» هندوستاندان گیزلی اولاراق گتیردیغی چای توخوملاری قیسا بیر سوره ده هر ائوین قوناغی اولوب فینجانلارین بزه یی اولاجاق. ائوده ـ ائشیکده، تویدا ـ یاسدا، قوناقلیقدا چای بیرینجی سؤزو دانیشاجاق. یئری گلدیکده گنج قیزلارین ـ اوغلانلارین بخت اولدوزو اولاجاق.

بیر ایستیکان چای ایله کوسنده اولوب باریشاندا، یاناندا ـ گولنده! چوخلو قیزلار چایی یئره جالاییب یوخ دئییبلر و قیچی ـ قولو یانان اوغلانلار، یاندیم آنا دئییبلر! آنجاق چای نوستالژیک سؤزون تام معناسی دیر.

سیاهی لره اساس، یئر کوره سینده هر گون 19 بیلیون فنجان چای نوش اولور و دیگر آمارلار کی یقین بیرچایلیق صوحبت ستونون حؤرمتلی یازاری خانیم راضیه افتخاری داها یاخچی بیلر. باخین نئجه ده فرانسا مارکلی، آرمود مدل ایستیکان ایله یادیگاری شکیل چکیبلر. منجه، عزیز همکاریم بونو دئمک ایسته ییر: هر آدامین ائوینده بئله بیر باهالی ایستیکان و لاهیجان چایی اولا بیلمز، البته!

ائله جه ده اصیل چایخورلارین اصیل ایستیکانلاری اولمالی. دوغروسودا کؤمور ساماواردا، چینی چاینیکده و آرمودو ایستیکاندا چای ایچمه ینلر، گیله نار رنگینده اولان چایین دادین نه بیله جک لر کی!

خالقیمز آراسیندا چای ایله باغلی گؤزل عنعنه لرده وار، بونلاردان بیری زور چایی دیر .......


آردی... ادامه مطلب...
[ دوشنبه هجدهم آذر ۱۳۹۲ ] [ 20:15 ] [ محمدعلی ارجمندی ]

 ماندلا کبوتر آزادی پر کشید

محمدعلی ارجمندی ـ نشریه نوید آذربایجان ـ شماره 524 ـ

سال اول و دوم متوسطه، معلمی داشتم به نام آقای علیزاده که متفاوت از تمامی دبیران تاریخ بود که قبل و بعد آن سالها دیده بودم. سرکلاسش شلوغ ترین و درس نخوان ترین دانش آموزان هم ساکت نشسته و با علاقه به حرفهایش گوش می دادند. دانش آموزانش را عاشق کلاس تاریخ کرده بود و همین علاقه سبب شده بود که بیشتر شاگردانش در طول ترم حتی یک جلسه هم غیبت نداشته باشند. البته سر کلاس وی، کتاب درسی موجود چندان اهمیتی نداشت. و تنها سؤالاتی چند از کتاب را مطرح می کردند که در امتحان مفید واقع شود.

بعدها به خوبی رفتار ایشان را درک می کردم، چرا که تاریخ باستان و سراسر از تحریف که در قالب کتاب تاریخ ارائه می شد به واقع ارزش تدریس کردن را نداشت. تاریخی که ایشان از آن سخن می گفت به دور از تعصبات نژادی و کینه ورزیهای معمول در کتب درس تاریخ بود.

در تاریخی که از زبان وی می شنیدیم، اعراب با عنوان سوسمارخوار و مقدونی ها و مغولان با عبارت های وحشی و خونخوار ذکر نمی شدند، ایشان اگر از عملکرد بد قاجارها سخن می گفت به خدمات و کارهای نیک قاجاریه نیز اشاره می کرد و ذهنمان را با دروغهای بزرگی همچون نژاد برتر و خون پاک آریایی شستشو نمی داد.

در آن ایام خاطره انگیز، همین معلم عزیز سر یکی از کلاسهایش که صحبت از صفرخان قهرمانیان باسابقه ترین و مظلوم ترین زندانی سیاسی جهان در دوران ستم شاهی بود در ادامه سخنانش از دو چهره ای بین المللی نام برد که حداقل برای محصلین سال اول چندان آشنا نبود. آن دو نفر «نلسون ماندلا و ...........


آردی... ادامه مطلب...
[ دوشنبه هجدهم آذر ۱۳۹۲ ] [ 0:0 ] [ محمدعلی ارجمندی ]
          مطالب قدیمی‌تر >>

.: Weblog Themes By Pichak :.

تانیتیم

آیین شایین ـ اورمیه
سلاملار و سایغیلار. آذربایجان درگی لرینده چاپ اولان یازیلاریمین بیر نئچه سی .آیین شایین. بلوقوندا پنجره یه قویولوب.
مقالات چاپ شده در نشریات،
استفاده از مطالب با ذکر نام نویسنده و منبع آزاد می باشد
لینک
xoxa

بالاجا خوخان

  • قیمت طلا بازار
  • رفتن